Qara Yanvar – Kanlı Ocak. Azerbaycan Bağımsızlık Ateşinin Yandığı Gün

20 Ocak Azadlıq meydanı

20 Ocak 1990. Daha 9 yaşımdayım ama iyi hatırlıyorum. Dayılarım, babam hep sokaklarda, kardeşimiz olduğunu söyledikleri hiç tanımadığımız insanlar için yürüyor ve haykırıyorlar. Onlar için bağımsızlık istiyorlar. İncecik çocuk sesimle ben de bağırıyorum . Azerbaycan, Azerbaycan, Yaşasın Bağımsız Azerbaycan. Vur vur inlesin moskova dinlesin. Azerbaycan canımız helal olsun kanımız. Ellerimizde bir bayrak. Bizim bayrağımıza benzeyen. Dergiler Resulzade’nin kurduğu Azerbaycan’ın bayraklarını dağıtıyorlar. Evimizde, babamın iş yerinde hep bu bayrak var. Kendi topraklarında yasaklı ama evimizin baş kösesinde.

Azerbaycan bayrağı
1918 Azerbaycan Halk Cumhuriyetinden Miras Kalan Bayrak

Sovyet Rusya önce Azerbaycan topraklarını birbirinden ayırdı. Nahcivan yalnız kaldı. Nahcivanla Azerbaycan arasını koparıp Ermenistana vererek, Atatürk’ün Azerbaycan’la sınır olmak için İran’dan toprak almasını boşa çıkardı. Bunla da kalmadı ,Azerbaycan SSC’ne verdiği toprakların her yerine Ermenileri yerleştirdi. Sonra Ermenistan topraklarında yaşayan Azerbaycanlıları sürgüne yolladı. Türk şehri Revan oldu Erivan.

İlk azerbaycan bayrağı
1918 Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin ilk bayrağı

Azerbaycan Türkleri, Sovyetlerce Karabağa yerleştirilmiş Ermenilerin, Ermenistana bağlanma kararı ve Karabağ Türklerini göçe zorlamaları sonunda o günkü adıyla Lenin Meydanına (20 Ocaktan sonra Azadlık Meydanı) akın ettiler. Önderleri Ebulfez Elçibey, partileri Halk Cephesiydi.

Sovyetler minareye kılıf olacak ortamı çoktan hazırlamıştı. Bakü içerisinde Ermeni mahalleleri kurulmuş, ülke içindeki birçok önemli görev Ermenilere verilmişti. Azerbaycandaki Sovyet askeri gücü içerisinde de Ermeniler çoğunluktaydı. Sovyetler Ermenileri korumak bahanesiyle 36 bin askerle Bakü’ye girdi. Telefon hatları ve televizyon yayınları, yani kentin dünyayla iletişimi kesildi.

Azerbaycan eski sınırları
Azerbaycan SSC İlk Sınırları

Üç günün sonunda Kızılordu ardında 143 ölü, 200 kayıp ve 2000 yaralı Türk bıraktı. Moskova hem Türk sorununa çözüm bulduğunu sanıyor hem de bağımsızlık isteyecek bütün cumhuriyetlere bir göz dağı verdiğini sanıyordu click here to read. Ama bu, ters tepti. Cenaze törenleri de Sovyetler Birliği karşıtı gösterilere dönüştü. Bağımsızlık talepleri arttı. Rus askerleri çekildikten sonra Azerbaycan 18 Ekim 1991 tarihinde bağımsızlığını kazandı.

20 Ocak Protestoları Türkiye

Bugün tarihe Kara Yanvar olarak geçen 20 Ocak Katliamı ‘nın 27. yılında binlerce kişi Bakü Şehitliğine akın etti. Mezarlara her sene olduğu gibi kırmızı karanfiller bıraktılar. Ama 1990 Ocağında yakılan ateş yalnızca Azerbaycan’ın bağımsızlık ateşi değildi. Meydanlarda benim ve neslimin çocuk kalplerinden tüm bedenimize yayılan, damarlarımızı çatlatırcasına kaynayan Türklüğün ve Türkçülüğün ateşiydi.